00
Prewentorium
DOM POMOCY SPOŁECZNEJ NR 2.
/Genesungsheim Waldfriede/.
Usytuowany w lesie na
północnym brzegu jeziora, na terenie nazywanym obecnie Kolonią Smużyny. Jest to
zespół obiektów złożony z dwóch dużych gmachów, jednego 
mniejszego
budynku i budynku gospodarczego. Zespół zaprojektowany jako sanatorium dla
kobiet zaczęto budować w 1906 roku, a prace ukończono w 1912 roku. Otwarcie
sanatorium prowadzonego przez 
diakonisę
ze zgromadzenia Salem, nastąpiło w 1910 roku. Zespół przeznaczony dla 120 osób
i założony na obszarze 2 ha składał się z dwóch budynków sanatoryjnych i domu
dla ogrodnika i maszynistów. W pierwszym budynku mieściły się biura i
mieszkanie przełożonej oraz kuchnia, jadalnia, łaźnia i pokoje pensjonariuszek.
W
drugim budynku znajdowały się sypialnie oraz sala gimnastyczna. Wokół domów
założony został park, a cały zespół był ogrodzony wysokim płotem z dwoma
wejściami. Pierwsze w formie szerokiej bramy i furty dla pieszych znajdowało
się na wprost wjazdu na teren zespołu, drugie wejście znajdowało się od strony
jeziora. Na terenie parku stał pawilon, a nad 
jeziorem
urządzona była przystań z pomostem i pawilonami na łodzie. Sanatorium
funkcjonowało do 16 marca 1945 roku. Następnie zajęte zostało przez wojska
rosyjskie.
Obecnie
mieści się tu Dom Pomocy Społecznej nr 2.
Z dawnego
zespołu pozostały 2 budynki sanatoryjne, dom mieszkalny oraz garaż. Ogrodzenie,
bramy, pawilony i przystań uległy zniszczeniu.
Zatarte
zostało także rozplanowanie parku. Zachowane budynki posadowione na
fundamentach z kamieni granitowych zbudowane są z cegły ceramicznej. Część
elewacji pozostawiona jest w cegle, a część jest otynkowana. Wszystkie budynki
są podpiwniczone, dwukondygnacyjne, przykryte wysokimi dachami naczółkowymi. Do
charakterystycznych cech architektury
zespołu należą; wykonane w konstrukcji ryglowej szczyty, zróżnicowane formy
dachów i wysokie kominy. Dekoracyjnie 
rozwiązane są
również drewniane werandy przyległe do obu budynków sanatoryjnych. Zespół z
uwagi na interesujące założenie, ciekawe formy architektoniczne i piękne
otoczenie kwalifikuje się do objęcia go ochroną konserwatorską.
Stan
zachowania budynków jest dobry, poza werandami, które są zagrożone zniszczeniem
bądź dokonywaną już wymianą oryginalnych elementów na formy ahistoryczne.
